Hoe livestreaming plots het belangrijkste medium werd voor DJ's & Producers

Hoe livestreaming plots het belangrijkste medium werd voor DJ's & Producers

De afgelopen weken werd je er misschien tot vervelens toe om de oren mee geslagen: op elke website kwam je wel een livestream tegen. Van een live DJ-set tot producers die in real time iets in elkaar aan het knutselen zijn. Livestreaming werd in amper een paar weken tijd misschien wel hét belangrijkste medium voor muzikale artiesten. Maar is het concept wel futureproof?

Een goeie maand geleden ging het volledig culturele leven in lockdown. Clubs, concertzalen, café's, etc. werden abrupt gesloten en daarmee werd ineens ook één van de belangrijkste inkomensbronnen voor artiesten afgesnoerd. En de fans, die krijgen een verplichte totaalonthouding van live-ervaringen.

Als artiest is het in deze tijden echter zo belangrijk om een trouwe fanbase op te bouwen en fans te blijven prikkelen met nieuwe content en ervaringen, om toch maar hun interesse te blijven wekken. Want terwijl pakweg twintig jaar geleden muzikanten vooral leefden van inkomsten van fysieke verkoop, ligt de nadruk vandaag vooral op live-acts.

Maar hoe doe je dit als niemand zijn kot nog uit mag en elke locatie waar je zou kunnen optreden, gesloten is voor onbepaalde duur? Juist: livestreams. In eerste opzicht lijkt het niet onmiddellijk het probleem van het inkomensverlies op te lossen want uiteindelijk worden ze niet betaald om live on air plaatjes te draaien vanuit hun woonkamer. 

Waarom doen ze het dan? Wel, vooral om dus inderdaad die fanbase te consolideren. Het is heden ten dage moeilijk om als artiest opgemerkt te worden in de grote massa bedroomproducers of clubhuisdeejays. Fans bereiken is dus een serieuze investering die veel tijd en geld vraagt om een beetje door te breken. Het zou des te jammer zijn om in enkele weken of maanden tijd dit allemaal kwijt te spelen. Mensen zijn immers verslaafd geworden aan hun dagelijkse feed aan entertainment in de online wereld, en ook hier moeten artiesten zich opnieuw inzetten om een plaatsje in die feed te verdienen.

De ervaring

Livestreams op zich zijn echter geen nieuw fenomeen. Iedereen kent ondertussen wel Boiler Room, die dit jaar 10 kaarsjes mocht uitblazen. Ondertussen hebben ze al vestigingen in Londen, New York, Berlijn en Los Angeles. Binnen de muziekwereld kunnen we het zien als een proof of concept en de jaren die erop volgden ontstonden vele gelijkaardige initiatieven.

Nochtans liep het eerst niet allemaal van een leien dakje. Back in the days was de bandbreedte van internet nog niet zo sterk als nu. Je mocht dan als artiest wel zelf streamen vanuit een locatie met een goeie internetverbinding, de kijkers moesten op dat moment ook een goeie verbinding hebben. Anders bleven ze achter met een beeld vol blokjes pixels en slechte geluidskwaliteit, wat uiteraard de beleving niet ten goede kwam.

Daarom stonden klassieke streamingdiensten zoals YouTube toen nog sterk in hun schoenen: je content is bij wijze van spreken 24/7 te raadplegen, en zelfs al was je verbinding wat slechter, hoefde je enkel iets langer te wachten tot de video in goede kwaliteit geladen was. Boiler Room wist in dit verhaal de voordelen van beide media te combineren door hun livestream gewoon achteraf beschikbaar te stellen zodat iedereen alles opnieuw kon beleven.

Klassieke streamingdiensten zijn in dit opzicht niet zo interessant voor artiesten. Want desondanks hun content steeds bereikbaar is, draagt het weinig bij tot een collectieve beleving. Iedereen bekijkt het wanneer hij of zij het zelf wil, maar er bestaat geen 'momentum' van de ervaring.

Livestreams doen dit wel. Mits een goeie voorbereiding en veel tamtam rond de aankondiging kan je er als artiest in slagen om een grote groep mensen op hetzelfde moment achter hun scherm te krijgen. Zo kunnen ze die collectieve beleving zoals je ervaart bij een echt concert, hetzij deels, nabootsen. Het geeft hen de mogelijkheid om in interactie met elkaar te treden, zij het tussen de artiest en de fans, hetzij tussen de fans onderling. Dit maakt een aanzienlijk grotere indruk. Fans gaan het niet zo snel hebben over dat ene filmpje op YouTube. Maar heb je die livestream van gisteren gezien op Facebook?

Betalend livestreamen?

Maar laten we ook eerlijk zijn: het is verre van een echte 'live'-ervaring. Niets is beter dan met een plastic beker lauw bier in de hand mee te staan springen op de beats van je idool die slechts enkele meters van je staat. Jammer genoeg worden livestreams in deze tijden wel voorgeschoteld als hét alternatief voor een echt concert. Op sociale media zagen we zelfs al artiesten openlijk de vraag stellen of mensen bereid zouden zijn om te betalen voor een livestream.

 

Er kwamen al veel reacties maar we mogen besluiten dat het algemene antwoord "Hell, no" is. En terecht. Want hoe zeer men het ook wil verkopen: een prachtige locatie met duizenden euro's aan licht- en klankwerk geven nog steeds een veel betere beleving dan je smartphonescherm en Airpods in de oren. 

Livestreams zien we dan ook eerder als een aanvulling dan een volwaardige vervanger van live-ervaringen. Het is één van de instrumenten waar DJ's en producers de afgelopen weken duidelijk mee aan het experimenteren waren, de ene echter al succesvoller dan de andere. En laten we eerlijk zijn: het is het enige die qua ervaring een beetje in de buurt komt van een echt concert. Logisch dus dat hier volop wordt ingezet.

Rechten?

Desondanks livestreaming al dik 10 jaar bestaat, staat het medium voor de muziekwereld nog steeds een beetje in zijn kinderschoenen. Een bemerking die immers al heel vaak (en terecht) gemaakt werd, is hoe het nu precies zit met auteursrechten op de muziek die we te horen krijgen in livestreams? Onze Belgische Charlotte De Witte die vanop haar terras in Gent tijdens haar livestream een track draait van een Canadese producer, die bekeken wordt in de Verenigde Staten? Het heeft dus nog wat voeten in de aarde...

De meeste, veelal eerder lokale artiesten melden zich doorgaans aan bij een nationale auteursrechtenbeheerder, zoals SABAM in België. Maar het is duidelijk geen evidentie voor artiesten met eerder internationale allures, om op een eenvoudige manier op mondiaal niveau hun auteursrechten te laten beheren en beschermen. Laat staan op te sporen in welke van de duizenden livestreams één van hun tracks al dan niet afgespeeld zou kunnen zijn. Een duidelijk juridisch kader omtrent livestreaming ontbreekt dus nog.

Inkomsten

Maar met alles wat we al aangehaald hebben, wordt onze geliefde DJ nog steeds niet betaald. Of toch wel? Sommige, vooral bekendere artiesten, beginnen zichtbaar sponsoring aan te bieden in hun streams. Of vermelden één van hun partners tot herhalens toe. We zien steeds meer lucratieve oplossingen om toch maar een centje te verdienen aan hun online performance.

En de mogelijkheden zijn nog niet uitgeput. Op gebied van e-commerce staat livestreaming al veel verder en zijn er al gespecialiseerde bedrijven die weten hoe ze producten en diensten in livestreams zo goed mogelijk kunnen aanbieden en presenteren. Ze zetten ook volop in op een optimale interactie met de kandidaat-kopers. Denk maar eens aan de mogelijkheden met instrumentenbouwers, modelijnen of andere fashion-stuff die op een professionele manier gepresenteerd kunnen worden tijdens een livestream van een DJ of producer? De opportuniteiten zijn er en in deze periode wordt daar steeds meer op ingespeeld.

Here To Stay?

Zoals eerder gezegd, bestaan livestreams al een eindje, dus helemaal verdwijnen gaan die niet meer. Maar in deze tijden wordt er duidelijk veel meer geëxperimenteerd en worden mogelijkheden meer ontgonnen. De kans dat er een volwaardig businessmodel rond gebouwd wordt, is dan ook reëel.

Maar voor dat gebeurt, moeten eerst de grootste struikelblokken opgeruimd worden, waaronder een vereenvoudigd beheer van auteursrechten. Ook op technologisch vlak is er nog marge. Denk maar aan een nog betere bandbreedte zodat we verlost worden van enige hapering of nog betere geluidskwaliteit. 

Er breekt een nieuw tijdperk aan voor livestreams die we misschien nog niet meteen zullen opmerken. Maar binnen enkele maanden of jaren zullen we terugblikken en onderkennen dat deze periode een kantelmoment was. Maar een volwaardig alternatief worden voor een liveconcert? Nee, dat wordt het nooit.

Artiesten in dit artikel
Tags