Interview: STUFF.

De Gentse revolutie

Interview: STUFF.

De Gentse revolutie

Nu het stof is gaan liggen na de release van het alom bejubelde Old Planets New Dreams strikten we STUFF. voor een interview. In de aanloop naar Gent Jazz Festival mocht Fuzz op de koffie bij bassist Dries Laheye en saxofonist/electronicawizard Andrew Claes. We hadden het over hun met superlatieven overladen tweede album, het belang van technologie voor hun muziek, oude dromen, de EWI, vreemde eenden en natuurlijk de jazz spirit anno 2017.

Als de naam STUFF. jou niks zegt, leefde je de afgelopen jaren ofwel op een verre planeet of in een visbokaal. Wat begon als een groep vrienden die samen jamde in de White Cat in het Gentse Patershol, evolueerde tot een stevig op elkaar ingespeelde liveband die zijn debuutplaat uitbracht in 2015. Recensenten hadden het moeilijk om hun muziek onder te brengen in een duidelijke gedefinieerd hokje. Was het nu jazz, scheve hiphop, bizarre electronica of toch eerder mankgeslagen funk? Of konden we er misschien het allesomvattende en tegelijk nietszeggende etiket 'fusion' opplakken? Of dekt de term 'kapotte muziekskes' misschien nog best de lading? Voor discussie vatbaar, maar over één iets was iedereen het roerend eens : met hun gelijknamig album blies STUFF. een verfrissende en vernieuwende wind door het Belgische muzieklandschap.

In de loop van 2016 deed STUFF. met hun Hybrid Love tournee verschillende cultuurhuizen aan om in maart 2017 de wereld te verblijden met 'Old Planets New Dreams'. Het album loste de hooggespannen verwachtingen in en klonk tegelijkertijd breder en melodieuzer dan zijn voorganger. De plaat schopte het zelfs tot de tweede plaats in de Ultratop Charts na Gorillaz & voor Ed Sheeran. Niet slecht voor de niet altijd even toegankelijke mix van jazz, hiphop, funk & psychedelische electronica die STUFF. kenmerkt. We vroegen de bandleden dan ook hoe ze de voorbije maanden beleefden.

 

Fuzz: Voelen jullie je nog een vreemde eend in de bijt op festivals?

Minder dan vroeger. Toen we een paar weken terug rondliepen op Best Kept Secret Festival, hoorden we bij veel groepen dezelfde klanken: de typische popdrum en de klassieke ruige gitaren maken nog steeds het merendeel uit. Maar we voelen wel dat er stilaan meer openheid komt.

 

 

Fuzz: Jullie genieten een uitstekende livereputatie. Hoe bereiden jullie je voor op een concert?

Voor we onze White Cat jamsessies begonnen, dronken we standaard een Strawberry Daiquiri. Later is dat geëvolueerd naar een gin-tonic, nu is het enkel nog tonic of water voor sommige bandleden. Anderen drinken dan de gin-tonic van de andere op (lacht). Voor de rest is er niet echt een specifieke voorbereiding. Alhoewel, nu ik er over nadenk,  we hebben toch wel een vast ritueel vooraleer het podium op te gaan: 

 

 

Fuzz: Improvisatie is heel belangrijk voor jullie. In hoeverre zijn jullie live-shows geïmproviseerd en hoe houden jullie de optredens spannend voor jezelf?

 

Fuzz: Jullie speelden recentelijk een aantal concerten in het Verenigd Koninkrijk. Hoe beviel het?

Over het algemeen zijn de geluidsinstallaties er veel minder goed. In België zijn we echt verwend, zowel op vlak van geluidsinstallaties als qua geluidstechnici. Verder is de markt er oververzadigd; wat op zich een goede zaak is. Bands van over de hele wereld komen er hun geluk beproeven. Natuurlijk verschilt het ook van stad tot stad, Londen is qua mentaliteit compleet verschillend van bijvoorbeeld Bristol of Manchester.

 

Fuzz: De nummers van STUFF. ontstaan deels door lange jamsessies. Hoe beslissen jullie welk werk op het album komt onder welke vorm?

Aangezien het improvisaties zijn zit er niet direct een definitieve structuur in. Uit één lange jam in hetzelfde tempo kiezen we de stukken die we goed vinden en daarna begint zich een structuur te ontvouwen. Soms is die goed, soms niet, we discussiëren veel en zo stimuleren we elkaar zodat die jamsessie uiteindelijk een compositie wordt.

Fuzz: In 2016 trokken jullie met de Hybrid Love tournee langs de Vlaamse cultuurhuizen. Jullie speelden voor een zittend publiek waarbij jullie fascinatie voor de technologische evoluties in de muziek over de laatste vijftig jaar het vertrekpunt was. In welke mate zijn de tracks van 'Old Dreams New Planets' het resultaat van die tournee?

Drie à vier nummers op het album zijn improvisaties, de rest is grotendeels gerecycleerd van onze Hybrid Love tournee. Voor het album hebben we die nummers stevig onder handen gepakt. Vault bijvoorbeeld was oorspronkelijk een heel heftig nummer dat live heel goed werkte. Maar in de studio bleef het niet overeind en op het album is het getransformeerd naar een soort ballad. De compositie op zich zat goed maar we hebben het radicaal omgebouwd voor het album.

Het is niet altijd evident om de vibe die we live creëren op plaat over te brengen. Over het algemeen bewerken we de nummers voor het album zodat ze minder hard zijn. De meeste mensen beluisteren muziek in hun zetel en willen niet per se omver geknald worden. Op zich maakt dat verschil tussen de liveversie en de albumversie het ook interessant voor ons en voor onze luisteraars.

Fuzz: Welke dromen zijn verwerkt in 'Old Dreams, New Planets'?

Je kan de titel op verschillende manieren interpreteren. Eén mogelijke wijze is dat we een oldskool band zijn die op een vrij ouderwetse manier met muziek omspringt: een band die in zijn repetitiekot prutst aan zijn songs tot ze knallen. Maar evengoed slaat het op de droom die we horen op veel oude jazz platen: de droom om te spelen in een vorm die geen uitgesproken leider of dirigent heeft maar via muzikale communicatie de democratie overstijgt. Iedereen in de band dient hetzelfde doel en mijns inziens hoort de luisteraar dat in onze muziek.

Als ik door mijn platencollectie snuister, dan zijn de platen die het best de tand des tijds doorstaan hebben die van bands waarin de muzikanten elkaar ondersteunden en samen naar een nieuwe planeet trokken. Vandaag zitten we op een nieuwe planeet; op vijftien jaar tijd is de virtuele wereld helemaal open gebloeid en beschikbaar geworden in onze broekzak. Evengoed verwijst de titel naar Kubrick's '2001: A Space Odyssey': het idee dat we de oorspronkelijke droom waarvoor we het allemaal doen niet verliezen. Vandaag de dag zijn we zo verwend dat we onze oude droom niet mogen vergeten planten op onze nieuwe planeet.

Fuzz: Tijd voor een beetje tech talk. Ik moet eerlijk toegeven dat ik voor dat ik STUFF. kende, nog nooit van een Electronic Wind Instrument (EWI) gehoord had. Doe ik het toestel oneer aan als ik het een elektronische sax noem?

Met de term' elektronische sax' doe je het toestel niet genoeg eer aan. Het is een elektronisch blaasinstrument gemodelleerd naar de Böhm-vingerzetting, de standaardvingerzetting voor klarinet, dwarsfluit, saxofoon en blokfluit. Het instrument is uitgevonden in 1986 denk ik en is een beetje naar de achtergrond verdwenen. Het wordt nog veel gebruikt in filmmuziek om bepaalde strijkerspartijen en blazerspartijen op een elektronische manier in te spelen. Met de EWI kan één muzikant verschillende partijen inspelen met meer expressie dan met een gewoon keyboard .

Ikzelf ben saxofonist van opleiding en gebruik de EWI op twee manieren: als elektronische sax en als controller. De nieuwere modellen hebben een ingebouwde synthesizer. Die heb je in twee versies: enerzijds virtueel analoog en anderzijds sample-based. Read Only Memory (ROM), wat betekent dat je er geen eigen samples kan instellen maar daar heb ik iets op gevonden:

 

Fuzz: Hoe belangrijk is technologie voor STUFF.?

We volgen de ontwikkelingen allemaal op maar we blijven uiteindelijk toch een oldskool bandje. Persoonlijk kom ik bijna altijd terug uit bij mijn basis goedklinkende bas. Misschien is dat ook eigen aan mijn instrument. Anderzijds moet ik wel toegeven dat de nieuwe setup van Andrew zalig is en de technologie meehelpt om de sound van STUFF. mee te creëren. Het is heel dubbel.

Fuzz: Hoe zou STUFF. geklonken hebben pakweg 50 jaar terug zonder electronica?

Aha, er is een band uit de seventies die Stuff noemt.

 

Sommige mensen die iets ouder zijn zeggen  Weather Report te herkennen in onze muziek, wat voor ons een heel mooi compliment is. Ik begrijp wel waar het vandaan komt, het is een groep die toen heel hard bezig was met synthesizers, technologie en (toenmalige) hedendaagse muziek. Eigenlijk doen wij niks nieuws, wij herinterpreteren hedendaagse en oudere muziek:

 

Fuzz: Daarnet hadden we het over het visuele aspect. De hoes van jullie album is de visualisering van jullie muziek waarbij drie kernwoorden centraal staan: natuur, kleuren en dromen. Ook in jullie liveshows worden de kleuren aangepast aan de sfeer van de nummers. Verder past ook de videclip van 'Axlotl' in het concept.

 

Hoe belangrijk is het visuele aspect voor STUFF.?

Het visuele komt altijd op de laatste plaats. Zeker bij deze plaat moest het visuele heel snel gaan omdat we zo gefocust waren op de muziek. Voor we het wisten waren de opnames klaar en kwam de releasedatum dichterbij. We hebben lang gezocht naar een geschikte hoes maar we kwamen maar niet tot een unaniem besluit. Uiteindelijk zijn we er toch uitgeraakt met het werk van Yto Barrada en zijn we allen heel blij met het resultaat. Eigenlijk hebben we hier dezelfde werkwijze gehanteerd als bij onze muziek: iedereen had zijn inbreng en dan krijg je iets uniek. Wat het visuele aspect van onze liveshow betreft, is het vooral belangrijk dat de belichting de overgangen en de aanwezige energie weergeeft. Het visuele geeft extra punch en impact aan onze muziek. Het belangrijkste is voor ons wat we uitstralen en de impact die we creëren, het esthetische is daaraan ondergeschikt:

 

Fuzz: Tenslotte, hoe ziet de nabije toekomst van STUFF. eruit?

Deze zomer is naar onze normen redelijk rustig qua concerten. Behalve ons optredens op Gent Jazz & Pukkelpop spelen we 2 concerten in Sicilië en 2 in Engeland. We richten onze pijlen ook op Frankrijk: sinds kort hebben we er een boekingsagent en eind augustus spelen we er een concert. In het najaar gaan we voor het filmfestival van Gent live aan de slag met muziek van Howard Shore op films van David Cronenberg. In november starten we met een nieuwe tournee door België, Nederland en Frankrijk die zal doorlopen tot in het voorjaar 2018. Daarnaast zijn we de komende vier jaar artist in residence in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Het museum is momenteel in verbouwing, we hebben er onze clip hebben opgenomen van 'Strata' voor Lefto zijn 'In Transit'-reeks.

 

 

We krijgen er carte blanche voor onze artistieke ideeën die al dan niet losstaan van ons muziek. Het KMSKA wil een cross-over platform creëren en van het museum terug een onderzoeksplek maken.

STUFF. speelt op donderdag 13 juli op Gent Jazz. Meer info vind je hier.