Opinie: fabric is slechts het topje van de ijsberg

Fabric, één van de meest legendarische technoclubs in West-Europa, moet de deuren sluiten na een beslissing van het Islington Council's Licensing Sub Committee, het bestuursorgaan dat instaat voor licenties voor clubs zoals fabric. Er is al een heuse storm gepasseerd op sociale media en reeds meer dan 150 000 mensen tekenden de online petitie tegen de sluiting.

Om je even terug mee op baan te krijgen: deze zomer stierven twee mensen door een overdosis in fabric. De club sloot tijdelijk de deuren tot er een eindbeslissing was en de nodige maatregelen genomen konden worden. Uiteindelijk werd hun licentie toch ingetrokken.

Organisaties zoals fabric zorgden als voortrekkers voor vooruitstrevende drugspolicies om de drugsproblematiek in te dijken

Clubbing en drugs gaan al twintig jaar hand in hand en dat zal wellicht altijd zo blijven. Verschillende clubs zijn doorheen de jaren toch blijven vechten om een plaatsje te kunnen veroveren in de plaatselijke mainstream-cultuur van hun stad of land. Organisaties zoals fabric zorgden als voortrekkers voor vooruitstrevende drugspolicies om de drugsproblematiek in te dijken. Pas wanneer de lokale overheden de economische meerwaarde inzagen van nachtclubs, werden ze eindelijk uit het verdomhoekje gehaald.

Maar nu fabric eindelijk een visitekaartje voor een stad zoals Londen geworden is, moet het een onberispelijk imago kunnen aanmeten. En drugsdoden passen nu éénmaal niet in dat plaatje. Welke stad wil immers bekend staan voor een club waar mensen sterven aan een overdosis XTC of cocaïne?

Sinds het ontstaan, 1999, zijn er in de Londense club zes mensen gestorven aan een overdosis. Een cijfer dat nooit goed te praten valt. Maar in de context dat er in deze 17 jaar meer dan zes miljoen mensen fabric hebben bezocht, vallen deze cijfers toch bijna in het niets. Om even te vergelijken: tussen 2000 en 2012 stierven in het Vlaamse gewest (6,5 miljoen mensen) alleen al 541 mensen aan een overdosis.  

Met de sluiting van fabric slaan ze echter enkel het topje van de ijsberg eraf, maar verandert er niets aan het onderliggende probleem.

Dit bewijst enigszins dat deze maatregel door de lokale overheid eerder uit eigenbelang genomen werd om verder imagoschade te voorkomen, dan uit veiligheidsoverweging voor de gezondheid. Met de sluiting van fabric slaan ze echter enkel het topje van de ijsberg eraf, maar verandert er niets aan het onderliggende probleem.

Het drugsbeleid in Europa wordt de laatste jaren steeds meer in vraag gesteld. The War on Drugs en het criminaliseren van drugs blijkt weinig effect te hebben en steeds meer landen zoeken naar een manier om verdovende middelen op één of andere manier enigzins te legaliseren om zo meer controle te krijgen.

Portugal heeft al jarenlang een beleid waarbij kleine gebruikershoeveelheden niet meer strafbaar gesteld worden, waardoor het gebruik van vooral harddrugs sterk gedaald is. Het land zet ook intensief in op preventie, behandeling en sociale reïntegratie waardoor het land één van het laagste aantal druggebruikers kent. Een bewijs dat het dus anders kan.

Overheden moeten het probleem bekijken vanuit het perspectief van druggebruikers. Niet de plaats waar ze gebruiken.

Om dergelijke situaties zoals fabric nu doormaakt te voorkomen, moeten overheden dus het probleem bekijken vanuit het perspectief van druggebruikers en niet de plaats waar ze gebruiken. Voor een druggebruiker maakt het vandaag niet uit waar ze gebruiken, het is toch overal illegaal. Het feit dat de sociale controle in een nachtclub zo goed als nihil is, maakt het voor hen even gemakkelijk om te gebruiken net zoals ze thuis in hun luie zetel zouden gebruiken.

Desondanks de wetgeving verschilt van land tot land, hebben over het algemeen clubs ook weinig wettelijke mogelijkheden om druggebruik op hun locatie te voorkomen. In België is het in feite zelfs verboden om door een bewakingsagent gefouilleerd te worden aan de ingang, maar gebeurt het toch vaak.

Als je je namelijk niet wil laten fouilleren, kan je de toegang geweigerd worden. Ook het gebruik van preventieve middelen om drugs op te sporen zoals een drugshond of testkits zijn wettelijk niet voorzien, waardoor organisaties weinig opties meer over hebben om drugs in hun club uit te sluiten. Enkel wanneer ze iemand op heterdaad betrappen, kunnen ze hem of haar alsnog buiten zetten.

Een Londense rechter noemde fabric zelfs ooit "a beacon of best practice" tijdens een uitspraak.

Daarom is het zo jammer dat net een club als fabric enigszins getroffen door het noodlot. Waar sommige clubs gewoon een gedoogbeleid voeren op gebied van drugs, heeft fabric steeds getracht om in samenwerking met de lokale overheden een eigen drugsbeleid uit te werken. Een Londense rechter noemde fabric zelfs ooit "a beacon of best practice" tijdens een uitspraak.

We kunnen enkel maar hopen dat de legendarische club op één of andere manier toch terug de deuren kan openen, want aan het tempo dat clubs in Europa nu hun deuren moeten sluiten, blijft er binnen hier en tien jaar niets meer over van onze rijke en gevarieerde clubcultuur.